Nieuw: BSO (beroepsschool)


> Steiner-BSO
> De fundamenten van DUURZAAM WONEN
> Een lang gevoelde nood
> De tweede graad: handige Harry's en Henrietta's met groene vingers
> De derde graad: uitvoerders bio-ecologische technieken
> Kunst in het beroepsonderwijs
> Méér motivatie en méér leerlingparticipatie
> Externe reacties op de BSO-studierichting 'Duurzaam wonen'
> Documentatie over steiner-BSO
> Financiële steun voor steiner-BSO
> Nieuwsbrieven steiner-BSO

> BSO in het nieuws op TV


Steiner-BSO

Binnen de Federatie wordt er ijverig verder gewerkt aan het uitbouwen van een steiner-BSO studierichting.
Zo starten we op 1 september 2010 na de tweede graad nu ook met een derde graad van ‘Duurzaam Wonen’. Met deze richting leiden we uitvoerders bio-ecologische technieken op.
Door de programmatiestop van de Vlaamse regering konden we onze oorspronkelijke plannen om twee richtingen in te richten in de tweede graad nog niet verder zetten. Maar in de nabije toekomst willen we ook een derde graad inrichten met het accent op kinderverzorging.

1B en BVL (Beroepsvoorbereidend leerjaar) kunnen in Berchem gevolgd worden en het BSO Duurzaam Wonen is in Lier operationeel. De tweede graad Duurzaam Wonen geeft een brede opleiding die nog verschillende specialisaties toelaat in de derde graad. Hoe een gebouw op een bio-ecologische manier afgewerkt kan worden, leert men in de derde graad Duurzaam Wonen.
Bio-ecologisch of natuurlijk bouwen en wonen vraagt om een groot bewustzijn:

Er is al heel wat onderzoek verricht op dit gebied. Toch ontdekken architecten, bouwfirma’s, universitaire onderzoekscentra en technici dag na dag nog nieuwe oplossingen. Maar die oplossingen hebben overtuigde en vaardige uitvoerders nodig. Je mag dan al plannen maken om met nagroeibare grondstoffen uit land- en bosbouw zoals vlas, hennep, stro, schapenwol, kurk, riet, papiervlokken, kokos, bamboe, zetmeel, lijnolie e.d. te werken maar als je niemand hebt die weet hoe je er mee moet werken, loopt het mis.

^ Top


De fundamenten van DUURZAAM WONEN

De uitbouw van een studierichting BSO: DUURZAAM WONEN gebeurt met de steun van:

Scholengemeenschap Steinerscholen S.O., bestaande uit: Middelbare Steinerschool Vlaanderen - Steinerschool Antwerpen Middelbaar - Parcivalschool, Federatie Steinerscholen Vlaanderen, Antroposofische Vereniging in België, Mercurius, Rudolf Steineracademie, Iona Stichting Nederland, PiANTRO, fonds beheerd binnen de Koning Boudewijnstichting,...

^ Top

Een lang gevoelde nood
Reeds van bij de oprichting van de steinerscholen in Vlaanderen wilden de pioniers veel ruimte voor kunst en praktijk. Doorheen de jaren echter zijn de ASO-steinerscholen door allerlei oorzaken verplicht geweest zich te conformeren aan een aantal vereisten van de overheid.

Enkele vaststellingen:

Nu is er door het nieuwe BSO een mogelijkheid voor:

^ Top

De tweede graad: handige Harry’s en Henrietta’s met groene vingers

De studierichting duurzaam wonen (tweede graad S.O.) biedt een combinatie uit diverse beroepsvelden. Leerlingen zullen een brede waaier van beroepsvaardigheden aanleren, samen met waardevolle attitudes en competenties zoals:

De definitieve keuze voor een beroep wordt uitgesteld tot na de tweede graad, wanneer de leerlingen daarvoor rijper en beter voorbereid zijn.
We evolueren immers naar een onderwijs waarin de hyperspecialisering op jonge leeftijd niet meer wordt vereist, maar waar integendeel door middel van leren, werken en spelen (toneel, muziek, kunst) de basis wordt gelegd voor de noodzakelijke competenties voor het toekomstige beroeps- en privé-leven.

In de tweede graad staan drie domeinen centraal: de zorg voor de woning, voor de mens die in die woning leeft en voor de omgeving van de woning. 

Wat het aspect wonen betreft, willen we bereiken dat onze 16-jarigen uiteenlopende technieken zoals schilderen, behangen, timmeren, elektriciteit, eenvoudige loodgieterij enz. beheersen op het niveau van de goede doe-het-zelver. Dit als basis voor een verdere specialisatie in de derde graad.
Zorg voor de mens komt ook prominent in de tweede graad aan bod. De component ‘zorg’ wordt ruim geïnterpreteerd. Duurzame zorg heeft betrekking op het milieu en de omgeving maar ook op het sociale. Dat vraagt om het verwerven van beroepsattitudes zoals inlevingsvermogen, contactvaardigheid, ondersteunen van zelfstandigheid en zelfredzaamheid, beroepsgeheim en teamwerking maar ook aandacht voor de veiligheid. EHBO, dat in steinerscholen vaak ook in het ASO wordt onderwezen, krijgt een prominente plaats in de tweede graad. Met al deze technieken kunnen ook de leerlingen die later naar de richting verzorging willen doorstromen een basis leggen voor verder specialisatie.

De groene component van de opleiding zit in de te gebruiken ecologische materialen en technieken, maar ook in het verzorgen en onderhouden van het groen binnenshuis en in tuin of park.

^ Top

De derde graad: uitvoerders bio-ecologische technieken

De studierichting Duurzaam Wonen in de derde graad SO richt zich als specialisatie op de bio-ecologische of natuurlijke afwerking in de bouw. Een passiefhuis of een lage energiewoning bouwen, ecologisch bouwen, duurzaam bouwen, natuurlijke en recycleerbare materialen gebruiken enz staan hoog op de agenda in onze huidige tijd. Daar heb je ook opleidingen voor nodig. Hoewel alle bouwopleidingen tegenwoordig in die richting evolueren, is er ook nood aan mensen die zich hier bijzonder in specialiseren. Veel jongeren voelen zich ertoe aangetrokken om volop te gaan voor bio-ecologisch en natuurlijk bouwen en willen niet de omweg van de meer klassieke bouwopleiding nemen. Deze richting wil hierop een mogelijk antwoord bieden.

Concreet betekent dit dat de leerlingen worden geïntroduceerd in technieken zoals:

Daarbij is het de bedoeling dat de leerlingen na de 12de klas (tweede jaar van de derde graad) goede assistenten zullen zijn van de ervaren en hooggespecialiseerde vaklui. Door ervaring op te doen als beginnende vaklui kunnen ze dan zelf ook uitgroeien tot meesterschap. Ze kunnen ook in een 7de jaar voor een verdere specialisatie kiezen. Het is nog niet duidelijk of dit ook in een steinerschool zal kunnen of dat ze dan beter naar een andere school gaan. Vermits er nu reeds een goede internationale samenwerking met gelijkaardige initiatieven ontstaat, behoort een “gezellentijd” in het buitenland tot de mogelijkheden.

Daarnaast blijven de principes van een behoorlijke algemene vorming bestaan hoewel aangepast aan de leerlingen en aan het accent van de richting. Zo komt het sociale principe van het rentmeesterschap van de mens over de aarde prominent aan bod. Ook de kunstvakken blijven nog steeds hun bijzonder rol spelen. (Zie hieronder)


^ Top

Kunst in het beroepsonderwijs


Kunstzinnige praktijk is een noodzakelijke component van een moderne beroepsopleiding geworden. In een wereld van verregaande automatisering van de productieprocessen wordt menselijke arbeid vooral ingezet op plaatsen waar mensen het verschil maken, d.w.z. waar mensen niet door machines kunnen worden vervangen, namelijk:


Toneel, euritmie, dans, schilderen, tekenen, boetseren, musiceren, ... zijn dé methodes bij uitstek om de menselijke waarnemingsvermogens aan te scherpen én om mensen te bevrijden van sjabloonachtige handelingspatronen. Door kunstzinnig oefenen leert men:

Kunstzinnig handelen zal in de toekomst meer en meer noodzakelijk worden.
Het bestaat uit vier fases:

Kunst wordt op deze manier pedagogisch ingezet, niet met de bedoeling kunstenaars op te leiden, maar wel om autonome, creatieve mensen te vormen, die hun vaardigheden en competenties kunnen overdragen op alle mogelijke situaties in beroeps- en privé-leven.

Méér motivatie en méér leerlingparticipatie

Goed beroepsonderwijs doet meer dan productgericht trainen en oefenen. Het houdt rekening met het volledige arbeidsproces. Pedagogisch kan dit proces in acht fases worden opgedeeld, allemaal even belangrijk om te ‘leren’. Respect voor deze acht fases zorgt ook voor méér motivatie en méér leerlingparticipatie in het leerproces! In de nieuwe BSO-studierichting willen we ZO werken!

1. Opgave ontdekken
In een eerste fase ontdekken de leerlingen het materiaal, de vraag (van de klant), de beschikbare middelen en de mogelijke samenwerking met anderen. Hun interesse wordt gewekt, zodat ze zich (zelf) kunnen engageren voor de opdracht.

2. Plannen...
Bezint eer gij begint! Leerlingen leren doelgericht en adequaat denken vooraleer tot het doen over te gaan.

3. Tot doen besluiten
De overgang van het denken naar het doen vergt een besluit, dat je eerst nog moet nemen.

4. Doen/uitvoeren
Leren werken, met oog voor resultaat en samenwerking.

5. Controleren
Leerlingen leren precies en onbevooroordeeld waarnemen en controleren, zowel hun eigen werk als dat van een ander.

6. Corrigeren
De fase van het oordelen: wat is goed en wat is niet goed? En hoe kan ik het verbeteren of corrigeren?

7. Afsluiten
Schoonmaken, opruimen, en... afstand doen van het eindresultaat.

8. Evalueren
Zelfkritisch reflecteren over het eigen handelen en hieruit leren. Maar ook leren tevreden zijn over het behaalde resultaat!


Externe reacties op de BSO-studierichting ‘Duurzaam wonen’

«De keuze voor een brede opleiding laten jullie ook in de derde graad eigenlijk niet los. Dat lijkt me een goed idee omdat vooral kerncompetenties en basisattitudes de vragen zijn van het bedrijfsleven.» (Adviseur Onderwijs en Talentontwikkeling van VOKA)

«Zonder twijfel moet het beroepsonderwijs vanuit een nieuw oogpunt bekeken worden. Als ik kijk naar andere omgevingen, kan ik alleen maar vaststellen dat nieuwe concepten die vertrekken vanuit verschillende oogpunten tegelijkertijd, en dat doen jullie ook in jullie voorstel door multidisciplinariteit, succes hebben en leiden tot een nieuw aanbod dat aanslaat en waar mensen enthousiast voor kunnen gemaakt worden.» (Afgevaardigd Bestuurder van een sociaal secretariaat)

«Wat mij vooral opvalt bij sollicitaties en aanwervingen van zorgkundigen (nu nog verpleeghulpen) of logistieke hulpen is de problematiek rond basisvaardigheden en attitudes, minder die van professionele vaardigheden. Een opleiding die jullie voorstellen, is daarom enorm belangrijk.» (Afdelingshoofd Verpleegkunde van een universitair ziekenhuis)

^ Top

Documentatie over steiner-BSO

Algemene informatie

Actuele leerplannen voor BVL

Links naar interessante achtergrondinformatie

^ Top

Financiële steun voor steiner-BSO

Het is de eerste maal dat DUURZAAM WONEN in de derde graad ingericht wordt, daarom blijft de 11de klas - de pioniersklas - ook tijdens het schooljaar 2010-2011 ongesubsidieerd.
DUURZAAM WONEN is een gespecialiseerde studierichting die vraagt om grote investeringen in materiaal en ateliers, zodat de leerlingen vaardige en overtuigde uitvoerders worden van de nieuwste technieken in de bio-ecologische afwerking van een gebouw. Bovendien worden zij opgeleid tot goede vaklui die beseffen hoeveel impact hun werk heeft op de aarde die ons allen leven geeft.

Wij doen een beroep op uw solidariteit met deze leerlingen en de vele generaties die hen zullen volgen als uitvoerders bio-ecologische technieken . Een gift aan het Fonds PiANTRO komt rechtstreeks ten goede aan deze nieuwe studierichting. Concreet kan dit door uw gift over te maken op rekening 000-0000004-04 van de Koning Boudewijnstichting, met uitdrukkelijke vermelding van R20460 Fonds PiANTRO-BSO.

Giften vanaf 40 euro leveren een fiscaal attest op.

Meer informatie over het fonds PiANTRO vindt u op www.piantro.be


^ Top

Nieuwsbrieven steiner-BSO

Nieuwsbrief maart 2008
Nieuwsbrief mei 2008
Nieuwsbrief november 2008
Nieuwsbrief april 2009
Nieuwsbrief november 2009
Nieuwsbrief april 2010
Nieuwsbrief december 2010



^ Top